ประวัติความเป็นมาของอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย จังหวัดนครราชสีมา 

อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย ตั้งอยู่ที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งโบราณสถานสำคัญของประเทศไทย และเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรขอมในอดีต อุทยานแห่งนี้มีชื่อเสียงจาก ปราสาทหินพิมาย

ซึ่งเป็นปราสาทหินที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย และมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงอิทธิพลของศาสนาพุทธนิกายมหายานในภูมิภาคนี้  

 

ประวัติและความเป็นมา  

ปราสาทหินพิมายสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-17 ตรงกับยุคอาณาจักรขอมเรืองอำนาจ โดยสันนิษฐานว่า ปราสาทแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นในรัชสมัยของ พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 เพื่อเป็นศาสนสถานสำหรับบูชาพระพุทธศาสนามหายาน แตกต่างจากปราสาทขอมส่วนใหญ่ที่มักเป็นศาสนสถานในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู  

 

เดิมทีชื่อ “พิมาย” อาจมีความเกี่ยวข้องกับคำว่า “วิมาย” หรือ “วิมายปุระ” ซึ่งปรากฏในจารึกขอมโบราณ หมายถึงเมืองที่รุ่งเรือง ในอดีตเมืองพิมายมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการค้าและวัฒนธรรมในแถบลุ่มแม่น้ำมูล เนื่องจากตั้งอยู่บนเส้นทางคมนาคมสำคัญที่เชื่อมโยงระหว่างเมืองพระนคร (ปัจจุบันคือเสียมเรียบ กัมพูชา) กับดินแดนแถบลุ่มน้ำเจ้าพระยา  

 

ลักษณะทางสถาปัตยกรรม  

ปราสาทหินพิมายสร้างขึ้นด้วยศิลปะแบบบาปวนและคลัง ซึ่งเป็นศิลปะขอมโบราณ ตัวปราสาทหันหน้าไปทางทิศใต้ แทนที่จะหันหน้าไปทางทิศตะวันออกตามแบบปราสาทขอมทั่วไป

เชื่อกันว่าเป็นการหันหน้าไปยังเมืองพระนครเพื่อสื่อถึงความเชื่อมโยงกัน ตัวปราสาทประธานทำด้วยหินทรายสีขาว ประดับลวดลายปูนปั้นและภาพสลักอันประณีต ส่วนฐานของปราสาทสร้างด้วยหินศิลาแลง  

 

นอกจากนี้ อุทยานประวัติศาสตร์พิมายยังมีโบราณสถานอื่น ๆ ที่น่าสนใจ เช่น สะพานนาคราช ซึ่งตั้งอยู่บริเวณทางเข้าปราสาท เชื่อกันว่าเป็นทางเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์และโลกของเทพเจ้า ประตูเมืองโบราณ ที่ยังคงสภาพสมบูรณ์ และ สระเพลง ซึ่งเคยใช้เป็นแหล่งน้ำสำหรับประกอบพิธีกรรม  

 

อุทยานประวัติศาสตร์พิมายได้รับความสนใจจากนักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์ตั้งแต่ช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 24 โดยมีการสำรวจและบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับโบราณสถานอย่างละเอียด ต่อมาในปี พ.ศ. 2507

กรมศิลปากรได้เริ่มดำเนินการบูรณะปราสาทหินพิมายให้กลับคืนสู่สภาพใกล้เคียงกับของเดิม และในปี พ.ศ. 2522 ได้ประกาศให้พื้นที่แห่งนี้เป็นอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย  

 

ความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม 

อุทยานประวัติศาสตร์พิมายสะท้อนให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักรขอม และแสดงถึงการผสมผสานทางศิลปะและวัฒนธรรมระหว่างขอมและไทยในยุคโบราณ ปราสาทหินพิมายยังเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงถึงอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายมหายานในภูมิภาคนี้  

 

ปัจจุบัน อุทยานประวัติศาสตร์พิมายได้รับการดูแลรักษาเป็นอย่างดี และเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติให้มาเยี่ยมชมความงดงามทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมโบราณ

อีกทั้งยังใช้เป็นสถานที่จัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดนครราชสีมา เช่น งานเทศกาลเที่ยวพิมาย ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและเผยแพร่ความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น 

 

ขอบคุณ  เครื่องช่วยฟังคนหูหนวก   ให้การสนับสนุน